สรุปสั้น
ภ.ง.ด.51 ของ Developer ไม่ได้เริ่มจากกำไรครึ่งปี แต่เริ่มจากแผนโอนทั้งปี ประมาณการควรต่อจากรายได้ ต้นทุน ค่าใช้จ่าย รายการปรับปรุง และขาดทุนสะสม แล้วจึงคูณ 20% หาร 2 และหักเครดิต WHT ที่ใช้ได้
สูตรคำนวณ
รายได้ − ต้นทุนขาย − ค่าใช้จ่าย = กำไรทางบัญชี
กำไรทางบัญชี ± รายการปรับปรุง − ขาดทุนสะสม = กำไรสุทธิทางภาษีประมาณการ
กำไรสุทธิ × 20% ÷ 2 − เครดิตภาษีที่ใช้ได้ = ภ.ง.ด.51 ต้องชำระ
บริษัททั่วไปที่ไม่อยู่ในกลุ่มซึ่งกฎหมายกำหนดให้ใช้งบครึ่งปีที่สอบทาน ใช้กำไรที่ประมาณทั้งปี กำหนดยื่นคือภายใน 2 เดือนนับจากวันสุดท้ายของครึ่งปีแรก การยื่นทางอินเทอร์เน็ตอาจมีกำหนดพิเศษตามประกาศที่มีผลในปีนั้น ควรตรวจก่อนยื่น
สมมุติฐาน 5 กลุ่ม
1. รายได้
| แหล่งรายได้ | การรับรู้ทางภาษี | สิ่งที่ต้องยืนยัน |
|---|---|---|
| โอน Freehold | บริษัทที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ รับรู้เมื่อจดทะเบียนโอนตาม ท.ป.1/2528 ข้อ 3.7 บริษัทอื่นเลือกวิธีตามเงื่อนไข | จำนวนยูนิต เดือนโอน และราคา |
| จดสิทธิการเช่า Leasehold | รับรู้ตามส่วนแห่งระยะเวลาการให้เช่าตามข้อ 3.4 หรือตามคำสั่งที่เกี่ยวข้อง | วันจดทะเบียน อายุสัญญา และเงื่อนไขต่ออายุ |
| ห้องที่บริษัทถือไว้ | ไม่มีรายได้ขายจนกว่าจะขาย รายได้ห้องพักเมื่อให้บริการ | แผนการขายและการเช่า |
| Rental Pool และบริการ | ตามงวดที่ให้บริการ | สัดส่วนห้องที่เข้า Pool |
| รายได้อื่น | ตามเกณฑ์สิทธิ | ดอกเบี้ยและภาระเครดิต |
2. ต้นทุนขาย
ต้นทุนรวมโครงการแบ่งเป็นกลุ่ม เช่น ค่าที่ดิน ค่าออกแบบ ค่าก่อสร้าง ค่าแรงโครงการ ค่าใช้จ่ายหน้างาน ต้นทุนการกู้ยืม และสาธารณูปโภคส่วนกลาง จากนั้นปันส่วนตามพื้นที่ขาย
- Freehold: ตัดเป็นต้นทุนขายในปีที่รับรู้รายได้
- Leasehold: ปันส่วนตามอายุสัญญาหรือวิธีที่สอดคล้อง
- ห้องที่บริษัทถือ: จัดประเภทตามเจตนาและหลักฐาน
กติกาการตัดต้นทุนกู้ยืมและค่าแรงโครงการต้องกำหนดชัดว่าหยุดพักเข้าโครงการเมื่อใด
3. ค่าใช้จ่าย
แยกกำลังคน ขายและการตลาด บริหาร และอื่น ๆ ใช้อัตราเติบโตรายหมวดที่อธิบายได้ และแยกค่าแรงที่พักเข้าโครงการออก เพื่อไม่ให้นับซ้ำ
4. รายการปรับปรุง
บวกกลับถาวร
- ภาษีที่ออกแทนผู้อื่นตามเงื่อนไข
- เบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
- รายจ่ายที่กำหนดตัวผู้รับไม่ได้
- เงินบริจาคส่วนเกิน
- ค่ารับรองส่วนเกิน
ผลต่างด้านเวลา
- ค่านายหน้าที่บัญชีพักเป็น contract cost
- รายได้เมื่อวันส่งมอบกับวันจดทะเบียนต่างกัน
- ค่าเสื่อมที่สูงกว่าอัตราภาษี
5. ขาดทุนสะสม
ยกไปได้ไม่เกิน 5 รอบบัญชี ควรใช้ก้อนเก่าก่อน และทำตารางอายุขาดทุนเพื่อดูว่าก้อนใดจะหมดอายุ
แม่แบบ ภ.ง.ด.51
| # | บรรทัด | สูตร | ผู้ให้ข้อมูล |
|---|---|---|---|
| 1 | รายได้ Freehold | ยูนิตที่โอน × ราคาโอน | ฝ่ายขาย |
| 2 | รายได้ Leasehold | ค่าเช่ารับล่วงหน้าตามสัดส่วนเวลา | ฝ่ายขาย |
| 3 | รายได้อื่น | ดอกเบี้ย บริการ | การเงิน |
| 4 | ต้นทุนขาย | ต้นทุนต่อ ตร.ม. × พื้นที่ | โครงการและ QS |
| 5 | ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน | งบประมาณ หักค่าแรงที่พัก | บัญชี |
| 6 | รายการปรับปรุง | บวกรายจ่ายต้องห้าม ± ผลต่าง | บัญชี |
| 7 | ขาดทุนสะสม | ไม่เกินกำไร และใช้ก้อนเก่าก่อน | บัญชี |
| 8 | ภาษีครึ่งปี | (1+2+3−4−5±6−7) × 20% ÷ 2 | บัญชี |
| 9 | เครดิตภาษี | WHT 1% และเครดิตอื่นที่มีสิทธิใช้ | บัญชี |
| ภ.ง.ด.51 ต้องชำระ | 8 − 9 ถ้าติดลบให้จัดการตามสิทธิ |
ความเสี่ยงหลัก
| ความเสี่ยง | ผลกระทบ | การควบคุม |
|---|---|---|
| ประมาณกำไรขาดเกิน 25% | เงินเพิ่ม 20% ของภาษีที่ชำระขาดตาม ม.67 ตรี | ใช้กำหนดโอนที่ยืนยัน และเก็บหลักฐาน |
| เครดิต WHT 1% ค้างขอคืน | เงินจมเมื่อ CIT ต่ำ | ใส่ในแผนเงินสด |
| ค่านายหน้าต่างประเทศแบบ Net | WHT 15% และ VAT 7% ทำให้ต้นทุนสูงกว่ายอดสัญญาประมาณ 26% ถ้าใช้ไม่ได้ | ตรวจ DTA และภาระสัญญา |
| เงื่อนไขต่ออายุ Leasehold | นับรายได้ล่วงหน้าเกิน | แยกบัญชีตามช่วงสัญญา |
ค่านายหน้า 100 บาทแบบ Net: เงินได้ก่อนภาษี 100 ÷ 0.85 = 117.65 บาท VAT 7% = 8.24 บาท รวม 125.89 บาท
ขั้นตอนทำงาน
- ไตรมาส 4 ปีก่อน: ยืนยันแผนโอนและราคา
- ก่อนปิดงบ: จัดทำต้นทุนต่อ ตร.ม.
- หลังปิดงบ: ยืนยันขาดทุนทางภาษีตาม ภ.ง.ด.50
- ก่อนยื่น: ทบทวนด้วยผลจริงครึ่งปีแรกและแผนครึ่งปีหลัง
เอกสารนี้เป็นกรอบทั่วไป เงื่อนไขบริษัทมหาชน ธุรกิจเฉพาะ BOI และสัญญา Leasehold ต้องตรวจตามข้อเท็จจริงและกฎหมายปัจจุบัน