จิรยุทธชัย ไตรแสงเสถียรStrategic Finance for Property Development

Presale คือทุน: เงื่อนไขการชำระกับ Peak Equity

เปรียบเทียบเงื่อนไขชำระ 3 แบบต่อ Peak Funding Funding Gap และ Equity IRR พร้อมข้อควรระวังเงินงวดลูกค้า

สรุปสั้น

  • เงินงวดลูกค้าทำหน้าที่เหมือนทุนระหว่างก่อสร้าง เพราะไม่มีดอกเบี้ยและลดการเบิกหนี้ แต่ไม่ใช่รายได้และยังมีภาระต้องส่งมอบ
  • ในโครงการตัวอย่าง เปลี่ยนเงื่อนไขจาก 10/10/80 เป็น 20/15/65 ลด Peak Funding จาก 1,119.2 เป็น 867.9 ลบ.
  • เงื่อนไขชำระเป็นตัวแปรที่ส่งผลตรงต่อ Peak Equity มากกว่าเพียงการเร่งขายช่วงต้น หากยอดขายเมื่องานเสร็จยังเท่าเดิม

Presale อยู่ตรงไหนของโครงสร้างเงินทุน

แหล่งเงินของโครงการพัฒนามีต้นทุนและเงื่อนไขต่างกัน ลำดับการใช้เงินที่นิยมคือใช้เงินต้นทุนต่ำก่อน แล้วเติมหนี้ และปิดด้วย Refinance หรือ Exit

ลำดับแหล่งเงินต้นทุนโดยประมาณเงื่อนไขหลัก
1Sponsor Equityคาดหวังผลตอบแทน 12–20%+ ต่อปีธนาคารมักต้องการเห็นทุนส่วนนี้ก่อน
2Presale Cash Flowไม่มีดอกเบี้ย แต่มีต้นทุนขายขึ้นกับยอดขายและวินัยการชำระ
3Construction Loanประมาณ 6–10% ต่อปีเบิกตามความคืบหน้า มีหลักประกัน
4Private Bond / Mezzanineสูงกว่าหนี้ธนาคารเติมช่องว่างที่ธนาคารไม่ครอบคลุม
5Refinance / Fund / Trust Exitแล้วแต่ตลาดใช้ปิดหนี้หรือคืนทุน

ช่วงต้นทุนเป็นตัวเลขประมาณการเพื่อการศึกษา ต้นทุนจริงขึ้นกับเครดิต หลักประกัน และภาวะตลาด

Presale ไม่ใช่เงินฟรี: แม้ไม่มีดอกเบี้ย แต่ต้องจ่าย Commission และค่าการตลาด อาจต้องลดราคา และในทางบัญชีเงินรับล่วงหน้ายังไม่ใช่รายได้ ภายใต้ TFRS 15 รายได้จากการขายห้องชุดรับรู้เมื่อโอนอำนาจควบคุมให้ผู้ซื้อ เงินที่รับก่อนหน้านั้นเป็นหนี้สินตามสัญญา ถ้าโครงการส่งมอบไม่ได้ ภาระคืนเงินจะกลับมาที่ผู้พัฒนา

Peak Equity คือคำถามที่เจ้าของต้องตอบ

Peak Equity Need = Peak Funding − วงเงินกู้ที่ใช้ได้จริง

Peak Funding เป็นตัวเลขของโครงการ Peak Equity เป็นตัวเลขของผู้ถือหุ้น ซึ่งถูกกำหนดด้วยสามอย่าง ได้แก่ เงินงวดลูกค้า วงเงินธนาคาร และจังหวะเบิกเงินกู้ ถ้าเงินงวดเข้าน้อยหรือเบิกหนี้ไม่ทัน ส่วนต่างทั้งหมดต้องมาจากทุนเพิ่มหรือแหล่งเงินใหม่

เปรียบเทียบเงื่อนไขชำระ 3 แบบ

โครงการตัวอย่าง: ราคาขายรวม 2,100 ลบ. ที่ดิน 250 ลบ. ต้นทุนก่อสร้างและ Soft Cost 1,170 ลบ. ทุนเจ้าของ 400 ลบ. วงเงินก่อสร้าง 450 ลบ. ดอกเบี้ย 7% ต่อปี เริ่มเบิกได้ตั้งแต่เดือน 0 ขายแล้ว 20% เมื่อเริ่มก่อสร้าง และ 80% เมื่องานเสร็จ ใช้ทุนก่อนแล้วจึงเบิกหนี้

รายการแบบ A: 10/10/80แบบ B: 20/15/65แบบ C: 30/20/50, ลดราคา 2%
เงินจอง + สัญญา (% ราคา)10%20%30%
ผ่อนระหว่างก่อสร้าง10%15%20%
ชำระเมื่อโอน80%65%50%
รายได้รวม (ลบ.)2,100.02,100.02,058.0
Peak Funding ก่อนดอกเบี้ย (ลบ.)1,119.2867.9668.0
หนี้คงค้างสูงสุด (ลบ.)450.0450.0274.8
Funding Gap เกินวงเงิน (ลบ.)312.049.70.0
ทุนที่ต้องใช้รวม (ทุน + Gap)712.0449.7400.0
ดอกเบี้ยรวม (ลบ.)46.935.617.5
กำไรสุทธิหลังภาษี (ลบ.)350.2359.3342.6
Equity IRR (ตัวอย่าง)18.4%21.2%21.6%

อ่านตารางนี้อย่างไร

  • A เทียบ B: เงินเข้าก่อนโอนลด 15% ของราคา ทำให้ Peak Funding สูงกว่าแบบ B 251.3 ลบ. และต้องหาทุนเพิ่มอีก 262.3 ลบ.
  • B เทียบ C: ลดราคา 2% เสียรายได้ 42 ลบ. แต่ปิด Gap ได้และดอกเบี้ยลด 18.1 ลบ. กำไรสุทธิลดลง 16.7 ลบ. แต่ Equity IRR ดีขึ้นเล็กน้อย เพราะคืนเงินเร็วขึ้น
  • ข้อจำกัด: ตัวเลขสมมติว่าลูกค้ารับเงื่อนไข C ได้เท่ากับ B ในความเป็นจริงเงื่อนไขที่เข้มกว่าอาจทำให้ขายช้าลง ซึ่งต้องทดสอบร่วมกับราคาและความเร็วขาย

ยอดขายช่วงต้น เทียบกับยอดขายเมื่องานเสร็จ

แนวคิดที่พบบ่อยคือต้องเร่ง Presale ก่อนลงเข็มให้มาก ในโครงการตัวอย่าง ถ้ายอดขาย ณ เดือน 0 เป็น 10%, 20% หรือ 40% แต่ยังจบที่ 80% เมื่องานเสร็จเหมือนกัน เงินรับสะสมถึงเดือน 30 เท่ากันที่ 588 ลบ. และ Gap แทบไม่เปลี่ยน (49.7, 49.7 และ 47.1 ลบ.) เพราะงวดผ่อนจะตามเก็บย้อนหลังเมื่อผู้ซื้อทำสัญญา

สิ่งที่เปลี่ยนจริงคือยอดขายสะสมเมื่องานเสร็จและเงื่อนไขการชำระ ตัวอย่างเดียวกันเมื่อขายเร็วขึ้น 25% ตลอดเส้น ยอดขายเมื่องานเสร็จเป็น 97.5% และ Funding Gap เป็นศูนย์

ยอดขายช่วงต้นยังสำคัญในมุมอื่น เช่น เป็นหลักฐานความต้องการตลาดและมักเป็นเงื่อนไขก่อนเบิกเงินกู้ แต่ไม่ควรเข้าใจว่าเป็นคำตอบเดียวของ Peak Funding

เครื่องมือปรับโครงสร้างเงินงวด

รูปแบบหนึ่งที่ใช้เป็นจุดเริ่ม เปรียบเทียบเงื่อนไขมาตรฐานกับเงื่อนไขที่เร่งเงินเข้า

งวดมาตรฐานเร่งเงินเข้าผลต่าง
Booking Fee1%2%+1%
Contract Fee5%8%+3%
Down Payment ระหว่างก่อสร้าง14%20%+6%
ชำระเมื่อโอน80%70%−10%
รวม100%100%0%
  • Early Bird แลกเงินดาวน์สูง: ให้ส่วนลดเฉพาะผู้ที่ชำระก่อนโอนในสัดส่วนสูง เพราะได้เงินเร็วและลดโอกาสยกเลิก
  • แผนชำระหลายแบบ: เสนอทางเลือกให้ผู้ซื้อ เช่น ดาวน์ต่ำไม่มีส่วนลด กับดาวน์สูงมีส่วนลด เพื่อคัดลูกค้าตามกำลังเงิน
  • Pre-launch สำหรับลูกค้าเป้าหมาย: ได้โมเมนตัมและเงินเข้าก่อน แต่ต้องวัดผลกับกำไร ไม่ใช่ดูจำนวนจองอย่างเดียว

ส่วนลดเป็นต้นทุนจริง ต้องคำนวณผลต่อกำไร ดูต่อที่ ต้นทุนซ่อนของ Presale

เงินงวดลูกค้าใช้ได้จริงแค่ไหน

  • ตรวจว่าสัญญาเงินกู้กำหนดให้เงินลูกค้าเข้าบัญชีโครงการ (Project Account) หรือมีเงื่อนไข Account Control หรือไม่
  • แยกเงินที่ใช้ได้ทันทีออกจากเงินที่ถูกกันไว้หรือถูกควบคุมการเบิก
  • ตรวจว่าธนาคารนับเงินจองและเงินดาวน์เป็นส่วนของ Equity หรือไม่ เกณฑ์ต่างกันตามธนาคาร
  • กันเงินสำรองรองรับการยกเลิกและการผิดนัดชำระ
  • ถ้าใช้บัญชี Escrow หรือกลไกคุ้มครองเงินผู้ซื้อ ต้องตรวจเงื่อนไขและข้อกฎหมายปัจจุบันกับที่ปรึกษากฎหมายก่อนนำไปวางแผน