สรุปสั้น
- จากเริ่มเตรียมเอกสารถึงเบิกงวดแรกโดยทั่วไปใช้ 4–6 เดือน โครงการใหญ่หรือคณะกรรมการหลายระดับอาจนานกว่า
- หากทำทุกขั้นตอนต่อกันโดยไม่ซ้อนกันจะใช้ราว 16–32 สัปดาห์ การทำขนานกันจึงเป็นจุดที่ประหยัดเวลาได้จริง
- ค่าจดจำนองทั่วไป 1% ของวงเงินแต่ไม่เกิน 200,000 บาท ไม่ใช่ 0.1% ของวงเงิน
เจ็ดขั้นตอนหลัก
| ขั้น | ขั้นตอน | ระยะเวลา | เดือนเริ่ม–จบ |
|---|---|---|---|
| 1 | เตรียมโครงการและเอกสาร | 1–2 เดือน | 1–2 |
| 2 | นำเสนอโครงการและยื่นคำขอกู้ | 2–4 สัปดาห์ | 2 |
| 3 | ประเมินราคาที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง | 3–6 สัปดาห์ | 2–4 |
| 4 | วิเคราะห์สินเชื่อและ Credit Committee | 4–8 สัปดาห์ | 3–5 |
| 5 | เอกสารนิติกรรมและทำสัญญา | 2–4 สัปดาห์ | 5–6 |
| 6 | เปิดวงเงินและเบิกงวดแรก | 1–2 สัปดาห์ | 6 |
| 7 | เบิกงวดก่อสร้างต่อเนื่อง | ทุก 4–8 สัปดาห์ | 7–18 |
ถ้าเดินทีละขั้นโดยไม่ซ้อนกัน ขั้นที่ 1–6 รวมกันจะเป็น 16–32 สัปดาห์ ตัวเลขทั่วไป 4–6 เดือนจึงตั้งอยู่บนการทำงานซ้อนกัน โดยเฉพาะการประเมินราคาที่เริ่มได้ก่อนงานวิเคราะห์จะจบ
ระยะเวลาอาจยืดออกเมื่อเอกสารไม่ครบ ธนาคารขอข้อมูลเพิ่ม มี Credit Committee หลายระดับ หรือวงเงินโครงการเกินราว 500 ล้านบาท
แต่ละขั้นทำอะไร
- เตรียมโครงการ Feasibility Study, โฉนด, แบบที่ได้รับอนุมัติ, ใบอนุญาตก่อสร้าง, BOQ, Financial Model, งบการเงินตรวจสอบแล้ว 3 ปี และเอกสารนิติบุคคล
- ยื่นคำขอ ประชุม RM ครั้งแรก นำเสนอ Executive Summary ยื่นเอกสาร RM ทำ Credit Proposal กำหนดโครงสร้างวงเงิน และลงนาม Term Sheet ถ้ามี
- ประเมินราคา ธนาคารใช้บริษัทประเมินที่อนุมัติไว้ ประเมินที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามแบบ ตรวจกรรมสิทธิ์และภาระผูกพัน แล้วกำหนด LTV ซึ่งมักอยู่ในช่วง 60–80%
- วิเคราะห์และอนุมัติ วิเคราะห์ DSCR, ICR, LTV และกระแสเงินสด เตรียม Credit Memo เสนอคณะกรรมการตามระดับอำนาจ อาจขอข้อมูลเพิ่ม จนได้หนังสืออนุมัติหลักการแล้วเจรจาเงื่อนไขสุดท้าย
- นิติกรรม ตรวจโฉนด จัดทำสัญญากู้ สัญญาจำนอง สัญญาค้ำประกัน จดจำนองที่สำนักงานที่ดิน และลงนาม
- เบิกงวดแรก ยืนยัน Conditions Precedent เปิดบัญชีโครงการ ยื่นคำขอเบิกและตารางก่อสร้าง วิศวกรธนาคารตรวจหน้างาน แล้วโอนเงิน
- เบิกต่อเนื่อง ยื่น Drawing Request พร้อม Progress Report ตรวจ % งาน เทียบกับ BOQ รายงานรายเดือน และหัก Retention ตามเงื่อนไข มัก 5–10% จนถึง Practical Completion
ค่าจดจำนองต้องคิดให้ถูก
ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนจำนองทั่วไปคือ 1% ของวงเงินจำนอง แต่ไม่เกิน 200,000 บาท กรณีจำนองกับธนาคารพาณิชย์หรือผู้ให้กู้เอกชนตามที่กำหนด
ตัวอย่าง วงเงินจำนอง 300 ล้านบาท
1% × 300,000,000 = 3,000,000 บาท แต่เสียจริงไม่เกิน 200,000 บาท
มาตรการลดค่าจดจำนองเหลือ 0.01% เป็นคนละเรื่อง มาตรการที่ประกาศล่าสุดใช้กับบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยซื้อที่อยู่อาศัย ราคาและวงเงินจำนองไม่เกิน 7 ล้านบาท ไปจนถึง 30 มิถุนายน 2570 จึงไม่ใช้กับสินเชื่อโครงการของผู้พัฒนา ควรตรวจอัตราล่าสุดกับสำนักงานที่ดินก่อนทำงบประมาณ
Checklist เอกสาร
| หมวด | เอกสาร | ใช้ในขั้น |
|---|---|---|
| A. ผู้กู้ | หนังสือรับรองบริษัท ไม่เกิน 3 เดือน | 1–2 |
| บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นล่าสุด | 1–2 | |
| หนังสือมอบอำนาจ ถ้ามี | 2 | |
| สำเนาบัตรหรือพาสปอร์ตกรรมการ | 2 | |
| งบการเงินตรวจสอบแล้ว 3 ปี | 1–2 | |
| Statement บัญชีธนาคาร 12 เดือน | 2 | |
| รายงาน Aging ลูกหนี้และเจ้าหนี้ | 2 | |
| B. โครงการ | Feasibility Study ครอบคลุม IRR, NPV, Cash Flow | 1 |
| แบบก่อสร้างที่ได้รับอนุมัติ | 1 | |
| ใบอนุญาตก่อสร้าง อ.1 หรือหลักฐานการแจ้งตามกฎหมาย | 1 | |
| BOQ และประมาณการต้นทุน | 1 | |
| สัญญาจ้างก่อสร้าง | 5 | |
| Construction Schedule และ Milestone | 1 | |
| Financial Model ประมาณการ 5–10 ปี | 1 | |
| Market Analysis และ Sales Plan | 1 | |
| C. หลักทรัพย์ | โฉนดฉบับจริงและสำเนา | 3 |
| แผนที่หรือรูปแปลงที่ดิน | 3 | |
| ราคาประเมินทางราชการ | 3 | |
| หลักฐานกรรมสิทธิ์หรือสัญญาซื้อขาย | 3 | |
| รายงานประเมินราคา | 3 | |
| หลักฐานภาระผูกพัน | 3 | |
| D. นิติกรรม | สัญญากู้เงิน | 5 |
| สัญญาจำนอง | 5 | |
| สัญญาค้ำประกัน | 5 | |
| หนังสือยินยอมคู่สมรส ถ้ามี | 5 | |
| กรมธรรม์อัคคีภัย และ CAR ให้ธนาคารเป็นผู้รับประโยชน์ | 5–6 | |
| E. การเบิกงวด | Drawing Request | 6–7 |
| Progress Report | 7 | |
| ใบรับรองงานจากวิศวกรโครงการ | 7 | |
| ใบแจ้งหนี้ผู้รับเหมา | 7 | |
| รูปถ่ายหน้างานที่ระบุวันที่ | 7 | |
| รายงานการเงินรายเดือนของโครงการ | 7 | |
| Drawdown Schedule | 6 |
โครงการที่เข้าเกณฑ์ EIA ควรวางเวลาอนุมัติ EIA แยกออกมา เพราะมักเป็นงานที่อยู่นอกการควบคุมของทั้งธนาคารและผู้กู้ และเป็นเงื่อนไขของการขอใบอนุญาตก่อสร้าง
วางเงินให้ตรงเวลาธนาคาร
- เผื่อเงิน Equity จนถึงเบิกงวดแรก เพราะงานเตรียมการเกิดก่อนเงินกู้
- เริ่มประเมินราคาทันทีที่ RM รับเรื่อง อย่ารอให้อนุมัติเสร็จ
- เตรียมคำตอบ Credit Attention Points ก่อนยื่น
- ให้ทนายอ่าน Draft สัญญาตั้งแต่ Term Sheet เพื่อลดเวลารอบ Legal
- ปิดเงื่อนไขก่อนเบิกให้ครบ ก่อนวันที่ต้องจ่ายผู้รับเหมา
- กันเวลา 4–8 สัปดาห์ระหว่างงวดเบิกไว้ในแผนเงินสด