สรุปสั้น
- GOI ในบทความนี้หมายถึงกำไรหลังค่าใช้จ่ายแผนก ส่วน GOP หักค่าใช้จ่ายส่วนกลางเพิ่ม
- USALI เรียกระดับแผนกว่า Departmental Income ส่วน GOI เป็นคำที่ใช้กันในวงการ ต้องตกลงนิยามก่อนเปรียบเทียบ
- หาก GOP ตกแต่ GOI ปกติ ปัญหาอยู่ที่ค่าใช้จ่ายส่วนกลาง ไม่ใช่ Department Head
GOI (Gross Operating Income) และ GOP (Gross Operating Profit) เป็นสอง Margin ที่ถูกใช้สลับกันบ่อย แต่เป็นคนละมุมมองและนำไปสู่การตัดสินใจคนละแบบ ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมุติของรีสอร์ท 5 ดาว ไม่อ้างอิงโรงแรมจริง
คำตอบสั้นใน 30 วินาที
- GOI: กำไรหลังหักค่าใช้จ่ายโดยตรงของแผนก
- GOP: GOI หัก Undistributed Expenses
ส่วนต่างของทั้งสองคือค่าบริหารส่วนกลางที่ทุกแผนกแบกร่วมกัน
โครงสร้าง P&L
| รายการ | % of Revenue | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| Total Revenue | 100% | จุดเริ่มต้น |
| (−) Departmental Expenses | −23% | Rooms, F&B, Spa, Other |
| GOI | 77% | Margin ระดับแผนก |
| (−) Undistributed Expenses | −27% | A&G, S&M, IT, POM, Utilities |
| GOP | 50% | Margin ระดับโรงแรม |
| (−) Management Fees | −7% | ค่าธรรมเนียม Operator |
| (−) Fixed Charges | −2% | ภาษีทรัพย์สิน ประกัน |
| EBITDA | 41% | Margin ระดับ Asset |
| (−) Depreciation & Interest | −31% | ค่าเสื่อม ดอกเบี้ย |
| Net Income | ≈ 10% | ก่อนภาษีเงินได้ |
Departmental กับ Undistributed
Departmental Expenses
- Rooms: เงินเดือนแม่บ้าน ผ้าปู ของใช้ในห้อง และ commission ของการขายห้อง
- F&B: เงินเดือนเชฟและเซิร์ฟเวอร์ วัตถุดิบ
- Spa: Therapist และผลิตภัณฑ์
- Other Operated: Laundry สำหรับแขก, Telecom, Business Center
Undistributed Expenses
- A&G
- Sales & Marketing
- Information & Telecommunications Systems
- Property Operation & Maintenance (POM)
- Utilities ซึ่ง USALI ฉบับที่ 12 ขยายเป็น Energy, Water & Waste
Commission ของ OTA ควรจัดเป็นค่าใช้จ่ายของแผนก Rooms เมื่อใช้โครงสร้าง USALI ไม่ใช่ Sales & Marketing
ตัวอย่างที่ 1: GOI ของแผนก Rooms
ห้องคืนละ 10,000 บาทรวมอาหารเช้า
| รายการ | บาท | % |
|---|---|---|
| Room Revenue | 10,000 | 100.0% |
| แม่บ้าน (allocated) | −800 | −8.0% |
| ผ้าปูและของซักรีด | −300 | −3.0% |
| Toiletries | −150 | −1.5% |
| Laundry | −200 | −2.0% |
| Mini-bar restocking | −250 | −2.5% |
| In-room amenities | −100 | −1.0% |
| Breakfast | −400 | −4.0% |
| Departmental Expenses | −2,200 | −22.0% |
| GOI (Rooms) | 7,800 | 78.0% |
ตัวอย่างที่ 2: P&L รวม
| รายการ | ล้านบาท | % Revenue |
|---|---|---|
| Room Revenue | 200.0 | 80.0% |
| F&B Revenue | 40.0 | 16.0% |
| Spa & Other Operated | 10.0 | 4.0% |
| Total Revenue | 250.0 | 100.0% |
| Room Expenses (22%) | −44.0 | −17.6% |
| F&B Expenses (30%) | −12.0 | −4.8% |
| Spa & OOD Expenses (50%) | −5.0 | −2.0% |
| Departmental Expenses | −61.0 | −24.4% |
| GOI | 189.0 | 75.6% |
| A&G (12%) | −30.0 | −12.0% |
| Sales & Marketing (3.5%) | −8.75 | −3.5% |
| IT & Telecom (2%) | −5.0 | −2.0% |
| POM (4%) | −10.0 | −4.0% |
| Energy (5.5%) | −13.75 | −5.5% |
| Undistributed Expenses | −67.5 | −27.0% |
| GOP | 121.5 | 48.6% |
ค่าใช้จ่าย F&B 30% ในตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมุติที่เรียบง่าย ในทางปฏิบัติ F&B มักมีต้นทุนรวมสูงกว่านี้ เพราะมีทั้งวัตถุดิบและค่าแรง
เปรียบเทียบเคียงข้าง
| ประเด็น | GOI | GOP |
|---|---|---|
| สูตร | Revenue − Departmental | Revenue − Departmental − Undistributed |
| มุมมอง | ระดับแผนก | ระดับโรงแรม |
| ใช้ประเมิน | ประสิทธิภาพแผนก | ประสิทธิภาพโรงแรม |
| ผู้รับผิดชอบ | Department Head | General Manager |
| Luxury 5 ดาวโดยประมาณ | 70–78% | 45–55% |
| ตัวอย่างนี้ | 75.6% | 48.6% |
ทำไมต้องมีสอง Margin
Department Head รับผิดชอบเฉพาะค่าใช้จ่ายของแผนก การให้รับค่าไฟทั้งโรงแรมหรือเงินเดือน GM ไม่ยุติธรรม KPI จึงผูกกับ GOI
General Manager รับผิดชอบทั้งโรงแรม KPI จึงผูกกับ GOP และ GOP มักเป็นฐานของ Incentive Fee ใน HMA
Owner และ Investor มองไกลถึง EBITDA และ Net Income เพราะต้องหัก Management Fee ภาษี ค่าเสื่อม และดอกเบี้ย
GOI สูงไม่ได้แปลว่า GOP สูง
| รายการ | Hotel A (Lean) | Hotel B (Bloated) |
|---|---|---|
| Revenue (ล้านบาท) | 100 | 100 |
| Departmental | −22 | −22 |
| GOI | 78 (78%) | 78 (78%) |
| Undistributed | −25 | −38 |
| GOP | 53 (53%) | 40 (40%) |
GOP ของ Hotel B ต่ำกว่า 13 percentage points ทั้งที่แผนกทำงานไม่ต่างกัน สาเหตุมักมาจาก A&G ใหญ่เกินขนาดโรงแรม Marketing ที่ ROI ต่ำ Energy ที่ไม่มีประสิทธิภาพ หรือ IT ที่ซ้ำซ้อน ไม่ควรกดดัน Department Head เมื่อปัญหาไม่ได้อยู่ที่แผนก
Benchmark โดยประมาณ
| ระดับโรงแรม | GOI | GOP | ส่วนต่าง |
|---|---|---|---|
| Budget / Limited Service | 60–70% | 35–45% | 20–25% |
| Midscale | 65–72% | 38–45% | 25–30% |
| Upscale 4 ดาว | 68–75% | 42–50% | 25–28% |
| Luxury 5 ดาว | 70–78% | 45–55% | 25–30% |
| Ultra-Luxury | 72–80% | 48–58% | 24–28% |
ใช้เป็นกรอบเบื้องต้นเท่านั้น ค่าจริงขึ้นกับตลาด revenue mix และวิธีจัดประเภทค่าใช้จ่าย
GOP ในสัญญา HMA
สัญญาบริหารโรงแรมมักผูก Incentive Fee กับ GOP แบบขั้นบันได ตัวอย่างสมมุติ
- GOP น้อยกว่า 30%: ไม่มี Incentive Fee
- 30–40%: 4% ของ AGOP
- 40–50%: 5% ของ AGOP
- มากกว่า 50%: 6.5% ของ AGOP
หาก GOP ขยับจาก 49% เป็น 51% ค่าตอบแทน Operator เพิ่ม 1.5 percentage points ของ AGOP เงื่อนไขจริงขึ้นกับสัญญาแต่ละฉบับ
ใช้ตัดสินใจอย่างไร
GOI
- พิจารณาปรับโครงสร้าง outsource หรือปิดแผนกที่ GOI ต่ำต่อเนื่องหลังดูบริบท
- Pricing เมื่อต้นทุนแผนกขึ้น
- โบนัส Department Head
- Cost Engineering
- ตัดสินใจ Outsourcing
GOP
- ประเมิน GM
- HMA Performance Test
- รายงานนักลงทุน
- คำนวณ Incentive Fee
- Refinancing และการขายสินทรัพย์
ข้อระวัง 3 ประเด็น
1. GOI ของบางแผนกอาจต่ำโดยตั้งใจ
Buffet ราคาดึงดูดอาจทำให้ GOI ของ F&B ต่ำ แต่ดึงแขกเข้าพักและทำให้ Rooms ดีขึ้น ต้องดูทั้งระบบ
2. การจัดประเภทอาจไม่เท่ากัน
เครือโรงแรมอาจจัดสรร Energy หรือ Marketing ไม่เหมือนกัน เวลาเปรียบเทียบต้องตรวจว่าใช้ USALI ฉบับเดียวกันหรือไม่
3. Revenue Mix Effect
รีสอร์ทที่ Room Revenue สูงมักมี GOI Margin รวมสูงกว่า ต้องเทียบกับ peer group ที่ revenue mix คล้ายกัน
Diagnostic เมื่อ GOP ลดลง
- เช็ค GOI ก่อน: หาก GOI ลดด้วย ปัญหาอยู่ที่รายได้หรือค่าใช้จ่ายแผนก
- หาก GOI คงที่แต่ GOP ลด: ปัญหาอยู่ที่ Undistributed
| ปัญหา | สาเหตุที่เป็นไปได้ | แนวทาง |
|---|---|---|
| Revenue ลด | OCC หรือ ADR ตก | Sales push, repricing, channel mix review |
| Departmental Exp ขึ้น | ค่าแรง, food cost | Renegotiate suppliers, productivity review |
| Energy สูง | HVAC ไม่ efficient | Solar PV, LED retrofit, Building Management System |
| Marketing สูง | ใช้งบไม่เกิดผล | Direct booking push, loyalty program |
| A&G สูง | โครงสร้างบริหารใหญ่เกิน | Org review, shared services |
บทสรุป
GOI ใช้ประเมินระดับแผนก ส่วน GOP ใช้ประเมินทั้งโรงแรมและเป็นฐานของ Incentive Fee ทั้งสองตัวสำคัญแต่ใช้ตัดสินใจคนละเรื่อง ผู้อ่านงบต้องเริ่มจากนิยามและระดับที่กำลังเปรียบเทียบ