สรุปสั้น
Tax Reserve Account แยกเงินภาษีออกจากบัญชีดำเนินงานตั้งแต่บาทแรกที่รับจากลูกค้า อัตราพื้นฐานคือ Gross Margin × 20% และควรบวก SBT 3.3% ของเงินที่รับ เพราะ SBT จ่ายทั้งก้อนวันโอน ทบทวนรายไตรมาสเทียบกับ CIT หลังขาดทุนสะสมและเครดิต WHT
คืออะไร และทำไมต้องมี
บริษัทรับเงินจองและเงินดาวน์ก่อนวันโอน 2-4 ปี แต่รับรู้รายได้ในวันโอน และชำระ CIT หลังจากนั้น ช่องว่างนี้คือจุดที่หลายโครงการมีปัญหาสภาพคล่อง เพราะเงินถูกใช้กับค่าก่อสร้างจนหมด
Tax Reserve Account คือบัญชีเงินฝากที่แยกจาก Operating Account เพื่อสำรองเงินไว้จ่าย CIT, SBT และภาษีค้างจ่ายอื่นเท่านั้น
ประโยชน์ 5 ด้าน
1. ป้องกันวิกฤตสภาพคล่อง
ภาษีค้างมีเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือน ไม่ทบต้นและไม่เกินจำนวนภาษี และอาจมีเบี้ยปรับเมื่อไม่ยื่นแบบหรือถูกประเมิน ผลกระทบจึงไม่จำกัดเฉพาะเงินเพิ่ม
2. สร้างวินัยระดับโครงการ
การหักเงินทุกครั้งที่รับเงินดาวน์ทำให้ฝ่ายบริหารเห็นเงินที่ใช้ได้จริง
3. เพิ่มความน่าเชื่อถือต่อผู้ให้กู้และนักลงทุน
บัญชีสำรองเป็นหลักฐานจับต้องได้มากกว่าตัวเลขประมาณการในงบ
4. ลดแรงกระแทกในปีที่โอนมาก
การสำรองรายยูนิตทำให้ CIT ก้อนใหญ่ไม่ช็อกเงินสด
5. ใช้เป็น KPI ภายใน
ยอดสะสมเมื่อเทียบกับภาระภาษีคาดการณ์ช่วยบอกสุขภาพทางการเงินของโครงการ
วิธีจัดการ
ขั้นตอนที่ 1: กำหนดสูตร
อัตราสำรอง CIT = Gross Margin ที่คาด × 20%
| Gross Margin | สำรอง CIT | สำรองรวม SBT 3.3% |
|---|---|---|
| 15% | 3.0% | 6.3% |
| 20% | 4.0% | 7.3% |
| 25% | 5.0% | 8.3% |
| 30% | 6.0% | 9.3% |
รับเงินดาวน์ 1,000,000 บาท Gross Margin 25% สำรอง CIT 50,000 บาท ถ้าสำรอง SBT ด้วยอีก 33,000 บาท รวม 83,000 บาท
SBT ของการขายอสังหาริมทรัพย์ยื่นและชำระขณะจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม สูตรรวม SBT จึงเป็นการกันเงินล่วงหน้า ไม่ใช่การจ่ายรายเดือน ก่อนตัดสินใจใช้อัตราจริง ให้ปรับตามขาดทุนสะสมและเครดิต WHT 1%
ขั้นตอนที่ 2: โครงสร้างบัญชี
| บัญชี | เงินเข้า | เงินออก |
|---|---|---|
| Operating Account | เงินจอง เงินดาวน์ เงินโอน | ค่าก่อสร้าง เงินเดือน ค่าใช้จ่าย |
| Tax Reserve Account | โอนจาก Operating ทันทีที่รับเงิน | ภาษีเท่านั้น |
ควรแยกธนาคารเพื่อลดการเบิกใช้โดยไม่ตั้งใจ และกำหนดผู้มีอำนาจอนุมัติแยกจากการเงินประจำวัน
ขั้นตอนที่ 3: กระบวนการรายเดือน
| ช่วงเวลา | กิจกรรม |
|---|---|
| เมื่อรับเงินจากลูกค้า | คำนวณยอดและโอนเข้า Reserve ทันที |
| ก่อนวันนัดโอน | เตรียมเงิน SBT WHT และค่าธรรมเนียม |
| สิ้นเดือน | Reconcile กับ Tax Liability สะสม |
| ก่อนสิ้นสิงหาคม | เตรียมชำระ ภ.ง.ด.51 |
| ภายใน 150 วันหลังปิดงบ | ชำระ ภ.ง.ด.50 หรือขอคืน |
ขั้นตอนที่ 4: Reconciliation รายไตรมาส
| รายการ | บาท |
|---|---|
| ยอดต้นงวด | XXX |
| บวก โอนเข้าจากเงินรับงวดนี้ | XXX |
| หัก SBT จ่ายวันโอน | (XXX) |
| หัก CIT จ่าย | (XXX) |
| ยอดคงเหลือปลายงวด | XXX |
| Tax Liability คาด CIT + SBT ค้าง หักเครดิตภาษี | XXX |
| Over หรือ Under Reserve | XXX |
ถ้า Under Reserve ต้องโอนเพิ่มทันทีในงวดถัดไป
การบันทึกบัญชี
| รายการ | Debit | Credit |
|---|---|---|
| โอนเงินเข้า Reserve | Cash: Tax Reserve | Cash: Operating |
| ชำระ SBT | SBT Expense | Cash: Tax Reserve |
| ชำระ CIT | Current Tax Payable | Cash: Tax Reserve |
การแสดงรายการตามงบการเงินขึ้นกับนโยบายและเงื่อนไขการจำกัดการใช้ หากเป็นข้อจำกัดภายในเท่านั้น อาจยังแสดงเป็นเงินสด และเปิดเผยนโยบายแยกต่างหาก ควรหารือผู้สอบบัญชี
หลายโครงการพร้อมกัน
- แยกบัญชีต่อโครงการหรือนิติบุคคล เพื่อป้องกันการใช้เงินสำรองข้ามโครงการ
- ใช้อัตรา conservative เมื่อ Gross Margin ยังเป็นประมาณการ เช่น สำรองที่ 20% แม้คาด 25%
- ถ้าในอดีตรับเงินดาวน์โดยไม่สำรอง ให้ตรวจย้อนหลังและโอนเงินชดเชย และทบทวนการชำระ SBT จริงกับที่ปรึกษาภาษี
บทสรุป
Tax Reserve Account เปลี่ยนการบริหารเงินสดจากการไล่ตามภาษีเป็นการเตรียมพร้อมตั้งแต่บาทแรก บริษัทที่ฝึกวินัยนี้ตั้งแต่ต้นจะควบคุมความเสี่ยงได้ดีกว่ามาก