ภาษีปลายปีเซอร์ไพรส์: ผิดที่ตรงไหน

ทำงานหนักมาทั้งปี ปิดงบเสร็จ ผู้สอบบัญชีส่งร่างมา แล้วเจ้าของจึงรู้ว่าต้องเตรียมเงินจ่ายภาษีก้อนใหญ่ภายในไม่กี่สัปดาห์ ทั้งที่เงินเพิ่งนำไปซื้อสินค้าหรือจ่ายหนี้ไปแล้ว เรื่องนี้คล้ายการกินบุฟเฟต์โดยไม่ดูเงื่อนไขในเมนู แล้วมาตกใจตอนเห็นบิล ภาษีไม่ใช่รายการที่เกิดตอนปลายปี แต่เกิดทุกวันที่บริษัทมีกำไร เพียงแต่ถึงกำหนดจ่ายทีหลัง

ปฏิทินภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เจ้าของควรรู้

อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลทั่วไปคือ 20% ของกำไรสุทธิทางภาษี ส่วนบริษัทที่มีทุนชำระไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้จากการขายหรือบริการไม่เกิน 30 ล้านบาทมีอัตราขั้นบันได คือกำไรสุทธิ 300,000 บาทแรกยกเว้น ส่วนถัดไปถึง 3 ล้านบาทเสีย 15% และส่วนที่เกิน 3 ล้านบาทเสีย 20% ตามเกณฑ์ที่กรมสรรพากรเผยแพร่สำหรับรอบบัญชีตั้งแต่ปี 2560 ก่อนใช้ควรตรวจสอบอีกครั้งว่าไม่มีประกาศเปลี่ยนแปลงในรอบบัญชีของคุณ

การยื่นแบบผ่านอินเทอร์เน็ตอาจมีกำหนดเวลาเฉพาะของแต่ละปี จึงควรยึดประกาศล่าสุดของกรมสรรพากร และเงื่อนไขการยื่นประมาณการของบริษัทบางประเภทอาจแตกต่างจากกรณีทั่วไป

สามจุดที่ทำให้ตัวเลขผิดคาด

1. กำไรบัญชีไม่เท่ากำไรภาษี

รายจ่ายบางรายการอยู่ในงบ แต่กฎหมายไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณภาษี เช่น รายจ่ายที่กำหนดตัวผู้รับไม่ได้ รายจ่ายส่วนตัว เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษี ค่ารับรองที่เกินเกณฑ์ และค่าเผื่อที่ยังไม่เข้าเงื่อนไขทางภาษี ถ้าเอกสารไม่ครบตั้งแต่ระหว่างปี ก็มักจะรู้ตอนปิดงบ ซึ่งแก้ไขย้อนหลังได้ยาก

2. ประมาณการครึ่งปีต่ำเกินไป

หากประมาณการกำไรสุทธิขาดไปเกินร้อยละ 25 ของกำไรสุทธิจริงโดยไม่มีเหตุอันสมควร มาตรา 67 ตรี แห่งประมวลรัษฎากรกำหนดให้เสียเงินเพิ่มร้อยละ 20 ของภาษีที่ชำระขาด เงินก้อนนี้ไม่สร้างประโยชน์ใดให้ธุรกิจ และเป็นเงินเพิ่มจากภาษีปกติ

3. ภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ได้ติดตาม

ภาษีที่ลูกค้าหักไว้เป็นเครดิตได้ก็ต่อเมื่อบริษัทมีหลักฐานและรายได้นั้นอยู่ในงวดที่ถูกต้อง ถ้าหนังสือรับรองหาย ยอดไม่ตรงกับรายได้ หรือไม่มีใครกระทบยอด ตัวเลขเงินสดที่ต้องจ่ายจริงจะสูงกว่าที่คิด นอกจากนี้ถ้าบริษัทมีขาดทุนสะสม ต้องดูว่ายังอยู่ในระยะเวลาห้ารอบบัญชีที่ใช้ได้หรือไม่

ตัวอย่าง: ภาษีที่โผล่มาตอนปลายปี

การวางแผนภาษีที่ถูกต้องคือการใช้สิทธิที่กฎหมายให้ไว้ ทำเอกสารให้ครบ และจัดจังหวะของเงิน ไม่ใช่การลงรายจ่ายที่ไม่มีเนื้อหาทางธุรกิจ เพราะต้นทุนที่แท้จริงเมื่อถูกประเมินย้อนหลังอาจสูงกว่าภาษีที่คิดว่าประหยัดได้

สิ่งที่ควรทำต่อ

• เดือนแรกของรอบบัญชี ตั้งเป้ากำไรทางภาษีและเงินภาษีที่คาดว่าต้องจ่าย
• ปิดงบรายเดือนและบันทึกรายการบวกกลับทางภาษีในแฟ้มเดียว
• กันเงินภาษีแยกบัญชีทุกเดือนหรือทุกครั้งที่รับรู้กำไรก้อนใหญ่
• ก่อนยื่น ภ.ง.ด.51 ทบทวนกำไรทั้งปีจากผลจริงครึ่งแรกและรายการที่รู้แล้วในครึ่งหลัง พร้อมเก็บหลักฐานสมมติฐาน
• กระทบยอดภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนกับรายได้และหนังสือรับรอง
• ทบทวนขาดทุนสะสมและวันหมดอายุการใช้สิทธิ
• หารือผู้สอบบัญชีและที่ปรึกษาภาษีก่อนปิดรอบบัญชีอย่างน้อยหนึ่งไตรมาส สำหรับรายการผิดปกติ