จิรยุทธชัย ไตรแสงเสถียรStrategic Finance for Property Development

เจ้าของเซ็นทุกอย่าง: เริ่มมอบอำนาจจากข้อมูลจริง

นับรายการอนุมัติจริงเพื่อคืนเวลาเจ้าของ เลือกวงเงิน และเปลี่ยนจากเซ็นก่อนเป็นตรวจหลัง

สรุปสั้น

  • เจ้าของที่เซ็นทุกใบไม่ได้คุมบริษัทมากขึ้น แต่กลายเป็นคอขวด และตรวจรายการสำคัญได้น้อยลง
  • เริ่มจากนับข้อมูลการอนุมัติจริง แล้วตั้งเกณฑ์ที่เจ้าของได้เวลาคืน แต่ยังเห็นมูลค่าส่วนใหญ่
  • เมื่อปล่อยรายการเล็ก ต้องเปลี่ยนจากการเซ็นก่อนจ่ายเป็นการตรวจย้อนหลังและดูรายงาน

เจ้าของกลับจากต่างจังหวัดแล้วพบแฟ้มรอเซ็นสูงเท่าหน้าจอ ทั้งใบสั่งซื้อกระดาษ ค่าซ่อมแอร์ และงวดผู้รับเหมาหลายล้านบาท อยู่ปนกัน พนักงานรอ ผู้ขายทวง ส่วนเจ้าของเซ็นไปโดยอ่านละเอียดไม่ได้ เหตุผลที่ไม่กล้าปล่อยคือกลัวมอบอำนาจผิดมือ แต่การเซ็นโดยไม่อ่านก็ไม่ได้ควบคุมอะไรจริง

บทความนี้เน้นวิธีที่เจ้าของกิจการขยับจากการเซ็นทุกอย่างไปสู่การมอบอำนาจ ส่วนโครงสร้างตารางอำนาจอนุมัติของกลุ่มบริษัทมีอยู่ในหน้า Delegation of Authority ระดับกลุ่ม

นับก่อนตัดสินใจ

อย่าตั้งวงเงินจากความรู้สึก ดึงรายการที่เจ้าของอนุมัติย้อนหลัง 3 เดือน แล้วแบ่งเป็นช่วงวงเงิน จะเห็นทันทีว่าเวลาไปอยู่ที่รายการเล็ก ส่วนเงินอยู่ที่รายการใหญ่

ตัวอย่างสมมติ เจ้าของอนุมัติ 1,000 รายการต่อเดือน รวม 40 ล้านบาท รายการทั่วไปใช้เวลา 3 นาที ถ้าเก็บเฉพาะรายการใหญ่และใช้เวลาอ่านรายการละ 15 นาที

ช่วงวงเงินต่อรายการ (บาท)จำนวนรายการมูลค่า (ล้านบาท)% มูลค่า
≤10,0006202.56.25%
10,001-50,0002506.516.25%
50,001-200,000959.523.75%
200,001-1,000,0003012.531.25%
เกิน 1,000,00059.022.50%
รวม1,00040.0100.00%

ถ้าเจ้าของเก็บเฉพาะรายการเกิน 200,000 บาท จะเหลือ 35 รายการ หรือ 3.5% ของจำนวน แต่ยังครอบคลุมมูลค่า 53.75% เวลาอนุมัติลดจาก 50 ชั่วโมงเหลือประมาณ 8.75 ชั่วโมงต่อเดือน และแต่ละรายการได้รับการอ่านนานขึ้นห้าเท่า

อย่าใช้วงเงินอย่างเดียว

บางเรื่องต้องกลับมาหาเจ้าของหรือคณะกรรมการแม้ยอดเล็ก เพราะความเสี่ยงอยู่ที่ลักษณะรายการ

ลักษณะรายการเหตุผล
รายการนอกงบประมาณเป็นการเปลี่ยนแผน ไม่ใช่การจ่ายตามแผน
รายการกับญาติ กรรมการ หรือบริษัทที่เกี่ยวข้องมีผลประโยชน์ทับซ้อน
ผู้ขายรายใหม่ หรือการเปลี่ยนเลขบัญชีเป็นจุดเกิดทุจริตที่พบบ่อย
สัญญาผูกพันระยะยาวหรือการค้ำประกันยอดเดือนน้อย แต่ภาระรวมสูง
การรับคนและการปรับเงินเดือนหลักเป็นต้นทุนคงที่ต่อเนื่อง

เปลี่ยนจากเซ็นก่อน เป็นตรวจหลัง

ก่อนมอบอำนาจ

  • ควบคุมด้วยลายเซ็น
  • เห็นทีละใบ ไม่เห็นภาพรวม
  • คนทำงานไม่ต้องคิด เพราะเจ้าของเซ็นให้

หลังมอบอำนาจ

  • ควบคุมด้วยงบ วงเงิน และรายงาน
  • สุ่มตรวจย้อนหลังทุกเดือน
  • ผู้อนุมัติรับผิดชอบตามขอบเขต

รายงานรายเดือนที่จำเป็นมีสี่ฉบับ ได้แก่ Budget เทียบ Actual รายการอนุมัติเรียงตามผู้อนุมัติ รายการที่อยู่ใกล้เพดานวงเงินซึ่งอาจถูกแบ่งย่อย และผู้ขายรายใหม่

ตารางอำนาจภายในไม่ได้เปลี่ยนอำนาจกรรมการตามหนังสือรับรอง หรือเงื่อนไขผู้มีอำนาจถอนเงินที่ให้ไว้กับธนาคาร เมื่อปรับตาราง ต้องตรวจให้สอดคล้องกับข้อบังคับ มติกรรมการ เงื่อนไขธนาคาร และสัญญาร่วมทุน

แผน 90 วัน

  1. วันที่ 1-30: นับรายการจริง กำหนดวงเงินและประเภทที่ต้องขึ้นเจ้าของ
  2. วันที่ 31-60: ทดลองกับหนึ่งฝ่าย เจ้าของไม่เซ็นรายการในวงเงิน แต่ดูรายงานทุกสัปดาห์
  3. วันที่ 61-90: ทบทวนผล ขยายทั้งบริษัท และออกตารางฉบับเดียวที่อนุมัติโดยกรรมการ

ความกลัวที่ต้องจัดการ

เจ้าของที่ไม่กล้าปล่อยมักมีเหตุผลจริง เช่น เคยถูกโกง เคยเห็นผู้จัดการอนุมัติผิด หรือไม่แน่ใจว่าทีมเข้าใจงบ ไม่ควรตอบความกลัวนี้ด้วยการบอกว่าให้ไว้ใจทีม แต่ควรตอบด้วยกลไก เช่น เริ่มที่ฝ่ายเดียว จำกัดวงเงินต่อรายการและต่อเดือน มีผู้อนุมัติร่วมในรายการเสี่ยง และเปิดรายงานย้อนหลังให้ดู เมื่อตัวเลขไม่พบปัญหาจึงค่อยขยายขอบเขต

ผู้รับมอบอำนาจก็ต้องเข้าใจว่าได้สิทธิอะไร และต้องรับผิดชอบอะไรเพิ่ม การมอบอำนาจโดยไม่ให้ข้อมูลงบประมาณจะทำให้เขาอนุมัติแบบเดา ควรให้เห็นยอดคงเหลือของงบ นโยบายจัดซื้อ และตัวอย่างรายการที่ต้องส่งต่อขึ้นไป เมื่อมีข้อสงสัย ควรส่งต่อขึ้นหนึ่งระดับ แต่ถ้าส่งต่อบ่อยเกินไป แปลว่าขอบเขตยังไม่ชัด หรือผู้รับมอบยังไม่พร้อม

สิ่งที่เจ้าของควรทำกับเวลาที่ได้คืนคือตรวจรายการสำคัญให้ลึกขึ้น คุยกับลูกค้ารายใหญ่ ทบทวนงานธนาคาร และคิดเรื่องโครงสร้างของบริษัท หากได้เวลาคืนแล้วกลับเข้าไปถามรายการเล็กผ่านช่องทางอื่น เช่น ไลน์ถามทุกรายการ ทีมจะไม่กล้าตัดสินใจเหมือนเดิม การมอบอำนาจที่ได้ผลจึงต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของเจ้าของเช่นกัน

สิ่งที่ควรทำต่อ

  • ดึงรายการอนุมัติย้อนหลัง 3 เดือน แบ่งตามช่วงเงินและประเภท
  • ตั้งวงเงินให้เจ้าของเห็นมูลค่าส่วนใหญ่ โดยจำนวนรายการลดชัดเจน
  • กำหนดรายการที่ต้องกลับมาหาเจ้าของ แม้ยอดเล็ก
  • กำหนดกติกาห้ามแบ่งรายการ และมีผู้อนุมัติแทนเมื่อคนหลักไม่อยู่
  • ปรับสิทธิ์ในระบบให้ตรงตาราง เพื่อไม่ต้องบังคับด้วยคำสั่งอย่างเดียว
  • สุ่มตรวจรายการในวงเงินทุกเดือน และทบทวนวงเงินปีละครั้ง