สรุปสั้น
- Project Cost Log คือทะเบียนต้นทุนแถวเดียวต่อเอกสารหนึ่งฉบับ ที่ส่งข้อมูลต่อให้บัญชี ภาษี Retention Budget vs Actual และรายงานผู้บริหาร
- กุญแจสำคัญคือการเลือกหมวดต้นทุนให้ถูก เพราะหมวดกำหนดการ Capitalize รหัสบัญชี และอัตราเริ่มต้นของ VAT WHT และ Retention
- WHT และ VAT ของงวดก่อสร้างควรใช้ยอดที่จ่ายจริง ส่วน Retention ค่อยเสียภาษีเมื่อคืน ตัวอย่างงวดงาน 50 ล้านบาท ต้องจ่ายสุทธิ 49.4 ล้านบาท
- กติกาสำคัญคือ กรอกเฉพาะช่องที่กำหนด สะกดชื่อผู้ขายให้ตรงกัน และบันทึกวันจ่ายทุกครั้ง
Cost Log แก้ปัญหาอะไร
หลายโครงการมีข้อมูลต้นทุนหลายชุด ทั้งไฟล์ของฝ่ายโครงการ ไฟล์จ่ายเงิน และระบบบัญชี เมื่อปิดเดือนจึงกระทบยอดไม่ตรงกัน Cost Log รวมข้อมูลที่จำเป็นไว้ในจุดเดียว 1 แถวเท่ากับ 1 ใบแจ้งหนี้หรือ 1 การจ่าย และจากแถวนั้นระบบสร้างข้อมูลต่อได้
โครงสร้างของเครื่องมือ
| ชีต | หน้าที่ | ผู้ใช้หลัก | ความถี่ |
| Setup | ข้อมูลโครงการ งบรวม วงเงินกู้ วันสำคัญ | CFO, MD | ครั้งเดียว |
| Lists | หมวดต้นทุน WBS ผู้ขาย และอัตราเริ่มต้น | ผู้ดูแล | เมื่อมีรายการใหม่ |
| Cost Log | แบบบันทึกหลัก | AP, นักบัญชี | ทุกวัน |
| JE Helper | แปลงแต่ละแถวเป็นรายการบัญชี | นักบัญชี | ทุกวัน |
| Budget vs Actual | เทียบงบกับจริงตามหมวด | PM, Finance | รายเดือน |
| Tax Tracker | WHT และ VAT ตามเดือนที่จ่าย | ภาษี, AP | รายเดือน |
| Retention Ledger | เงินประกันรายผู้รับเหมา | AP, PM | รายเดือน |
| Dashboard | ตัวเลขสรุปสำหรับผู้บริหาร | MD, CFO | รายสัปดาห์ |
| Checklist | การปิดเดือนและ Audit Trail | CFO, Finance Manager | รายเดือน |
ข้อมูลตั้งต้น
กรอกชื่อและรหัสโครงการ นิติบุคคลผู้พัฒนา ประเภทโครงการ จำนวนยูนิต NSA งบรวม วงเงินกู้ และสถานะ VAT เพียงครั้งเดียว วันสำคัญที่ต้องระบุคือวันซื้อที่ดิน วันเริ่ม Pre-construction วันเริ่มก่อสร้างจริง วัน TOP ที่คาดไว้ วันโอนแรก และวันปิดโครงการ ช่วงตั้งแต่เริ่มก่อสร้างถึง TOP เป็นตัวกำหนดว่าดอกเบี้ยใดเข้าเงื่อนไข Capitalize ตาม TAS 23
หมวดต้นทุน 9 กลุ่ม
| หมวด | ตัวอย่างรายการ | การบันทึกเริ่มต้น |
| A ที่ดิน | ราคาที่ดิน ค่าโอน DD สำรวจ นายหน้าซื้อที่ดิน | CAP |
| B Hard Cost | BOQ สถาปัตย์ MEP ลิฟต์ Infrastructure วัสดุซื้อเอง | CAP ยกเว้น Abnormal Waste |
| C Soft Cost | ออกแบบ วิศวกร PM QS EIA ใบอนุญาต ประกันภัย FF&E ส่วนกลาง | CAP ยกเว้น Sales Gallery เป็น CAP-PPE |
| D การขาย | การตลาด ดิจิทัล ค่านายหน้า Event ก่อสร้าง Sales Gallery | EXP, OPT หรือ CAP-PPE |
| E การเงิน | IDC ดอกเบี้ยหลัง TOP ค่าธรรมเนียมเงินกู้ จำนอง เงินกู้ผู้ถือหุ้น | CAP หรือ EXP ตามเงื่อนไข |
| F Overhead | สำนักงานสนาม ทีมโครงการ รปภ. เครื่องมือ HO Allocation | CAP ยกเว้น HO |
| G ค่าขาย | ค่าโอน SBT อากร ภาษีที่ดินช่วงขาย | EXP |
| H สำรอง | Contingency Warranty กองทุนส่วนกลาง | BUDGET, PROV หรือ LIAB |
| I หลังปิดโครงการ | ซ่อมใน DLP จัดตั้งนิติบุคคล | EXP |
| Treatment | ความหมาย | ปลายทาง |
| CAP | Capitalize เป็น Inventory | งานระหว่างพัฒนา |
| CAP-PPE | Capitalize เป็นสินทรัพย์ถาวร | PP&E |
| EXP | ค่าใช้จ่ายงวด | P&L |
| OPT | ต้นทุนหาสัญญาที่อาจเข้าเงื่อนไข | Contract Asset หรือ P&L |
| PROV | ประมาณการหนี้สิน | Warranty Provision |
| LIAB | หนี้สิน | เงินกองทุนส่วนกลาง |
| BUDGET | งบสำรอง | ไม่บันทึกบัญชี |
ลำดับการบันทึกหนึ่งแถว
- กรอกวันบันทึก ระบบสร้างเลขที่เอกสารอัตโนมัติ
- กรอกผู้ขาย รายละเอียด เลขที่เอกสาร ชื่อผู้ขายต้องตรงกับทะเบียน
- เลือกหมวดต้นทุน ระบบเติม Treatment รหัสบัญชี และอัตราเริ่มต้น
- กรอก WBS และยอดก่อน VAT
- ตรวจ VAT WHT Retention และยอดจ่าย ปรับเฉพาะกรณีที่ข้อเท็จจริงต่างจากค่าเริ่มต้น
- กรอกวันจ่าย วิธีจ่าย ผู้อนุมัติ สถานะ วันจ่ายใช้กำหนดเดือนภาษี
- ลงระบบบัญชี แล้วเปลี่ยนสถานะเป็น Posted เพื่อให้ตรวจรายการค้างได้
ฟิลด์ที่ต้องมี
| กลุ่ม | ฟิลด์ | เหตุผล |
| เอกสาร | เลขที่ วันที่บันทึก วันที่เอกสาร ประเภท เลขใบแจ้งหนี้ | ตรวจซ้ำและสืบย้อนได้ |
| ผู้ขาย | ชื่อ เลขผู้เสียภาษี ประเภท | ประเภทผู้ขายมีผลต่ออัตรา WHT |
| การจัดหมวด | หมวด Treatment รหัสบัญชี WBS | กำหนดรายงานทั้งหมด |
| จำนวนเงิน | ยอดก่อน VAT, VAT, Invoice Total, FX | แยกต้นทุนและภาษี |
| หักจ่าย | WHT, Retention, Net Cash Payable | ตรงกับเงินที่จ่ายจริง |
| การจ่าย | วันจ่าย วิธี บัญชี ผู้อนุมัติ สถานะ เอกสาร | ใช้ทำภาษีและตรวจควบคุม |
ตัวอย่างการคำนวณ
ตัวอย่าง 1: งวดงานก่อสร้าง Retention 5%
| รายการ | บาท |
| มูลค่างานรับรองก่อน VAT | 50,000,000 |
| หัก Retention 5% | (2,500,000) |
| ยอดจ่ายก่อน VAT | 47,500,000 |
| VAT 7% ของยอดจ่าย | 3,325,000 |
| หัก WHT 3% ของยอดจ่าย | (1,425,000) |
| เงินสดจ่ายสุทธิ | 49,400,000 |
| รายการบัญชี | เดบิต | เครดิต |
| Inventory งานระหว่างพัฒนา | 50,000,000 | |
| ภาษีซื้อ กรณีขอเครดิตได้ | 3,325,000 | |
| เจ้าหนี้หรือธนาคาร | | 49,400,000 |
| WHT ค้างจ่าย | | 1,425,000 |
| เจ้าหนี้เงินประกันผลงาน | | 2,500,000 |
| รวม | 53,325,000 | 53,325,000 |
กรณีผู้พัฒนาขอเครดิต VAT ไม่ได้ ให้บันทึก Inventory รวม VAT เป็น 53,325,000 บาท ถ้าสัญญาให้ออกใบกำกับเต็มงวด ความรับผิด VAT เกิดทันทีเมื่อออกเอกสาร จึงควรตกลงวิธีออกใบกำกับก่อนเริ่มงวดแรก
| กรณี | หมวด | การคำนวณ | การบันทึก |
| ซื้อที่ดินจากบุคคลธรรมดา 100,000,000 บาท | A.1 | ไม่มี VAT WHT Retention จ่ายสุทธิ 100,000,000 บาท | Inventory ที่ดิน |
| โฆษณาดิจิทัล 500,000 บาท | D.2 | VAT 35,000 WHT 2% 10,000 จ่ายสุทธิ 525,000 บาท | ค่าใช้จ่ายขาย |
| ดอกเบี้ยระหว่างก่อสร้าง | E.1 | ตามตารางเงินกู้ | Inventory จนถึงวันแล้วเสร็จ |
| ดอกเบี้ยหลัง TOP | E.2 | ตามตารางเงินกู้ | ต้นทุนทางการเงิน |
การจ่ายให้ผู้ให้บริการต่างประเทศมีประเด็น WHT และ VAT แยกจากผู้ให้บริการในประเทศ ควรให้ฝ่ายภาษีตรวจแต่ละกรณี การแก้ค่าในช่องอัตราทำให้สูตรในแถวนั้นหาย จึงควรระบุเหตุผลในแถวบันทึก
รายงานรายเดือน
Budget vs Actual และ EAC
| ตัวเลข | ที่มา | การใช้ |
| Budget | งบที่อนุมัติ | ฐานเทียบ |
| Actual | Cost Log | ต้นทุนจริงสะสม |
| EAC | ทบทวนรายเดือน | คาดการณ์ต้นทุนเมื่อจบงาน |
| Variance | Budget ลบ EAC | ผลต่างที่คาด ไม่ใช่ผลต่างถึงวันนี้ |
| Status | ตามเกณฑ์ภายใน | ตัวอย่าง: ต่ำกว่า −5% = OVER, −2% ถึง −5% = WATCH |
การดู Actual อย่างเดียวบอกได้เพียงว่าใช้เงินไปแล้วเท่าไร ไม่บอกว่าโครงการจะจบที่ตัวเลขใด จึงควรปรับ EAC ทุกเดือนแม้ยังไม่มีการจ่ายเงิน
Tax Tracker
สรุป WHT แยกตาม ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 และสรุปภาษีซื้อสำหรับการจัดทำ ภ.พ.30 ตามเดือนที่จ่ายจริง ควรกรอกวันจ่ายทุกครั้ง มิฉะนั้นรายการจะไม่ถูกรวม ผู้พัฒนาที่ไม่อยู่ในระบบ VAT ให้ใช้เป็นข้อมูลต้นทุน ไม่ใช่ข้อมูลขอเครดิต กำหนดยื่นทางกระดาษคือวันที่ 7 สำหรับ WHT และวันที่ 15 สำหรับ ภ.พ.30 ส่วนกำหนดยื่นออนไลน์ให้ตรวจประกาศกรมสรรพากรที่ใช้อยู่
Retention Ledger
รวมเงินประกันที่หักไว้รายผู้รับเหมา ยอดคืนแล้ว ยอดคงเหลือ และอายุรายการ ควรปรับยอดกับเจ้าหนี้เงินประกันใน GL ทุกเดือน การคืนเงินประกันเป็นการล้างหนี้สิน ไม่ได้เพิ่ม Inventory อีกครั้ง
Executive Dashboard
- งบรวม ใช้จริงสะสม % ของงบ และคงเหลือ
- ยอด Capitalized ค่าใช้จ่าย P&L WHT และ Retention Held
- ภาษีซื้อ จำนวนรายการ รายการยังไม่ลงบัญชี และเงินสดจ่ายสุทธิ
- ผู้ขายรายใหญ่และสรุปรายหมวด
ปิดเดือน
- กระทบใบแจ้งหนี้กับ Payment Certificate
- บันทึก IDC ตามตาราง และตรวจวันหยุด Capitalize
- กระทบการเคลื่อนไหว Inventory กับ Cost Log
- ตรวจว่าไม่มีต้นทุนขายหรือ Overhead เข้าสู่ Inventory
- กระทบ Retention กับเจ้าหนี้เงินประกัน
- ยื่นแบบภาษี และเก็บหลักฐานการยื่น
- ทดสอบ NRV อย่างน้อยรายไตรมาส
- ทบทวน EAC และอธิบายผลต่าง
- ล้างรายการ Draft และสำรองไฟล์รายเดือน
- สิ้นปีทบทวน Warranty, Deferred Tax และการปันส่วนต้นทุน
วินัยข้อมูลและการแก้ปัญหา
- หนึ่งใบแจ้งหนี้มีหลายหมวด ให้แยกแถวตามสัดส่วน
- สะกดชื่อผู้ขายให้เหมือนทะเบียนทุกครั้ง
- ห้ามลบหรือแทรกคอลัมน์ของแบบบันทึก เพื่อไม่ให้รายงานเสีย
- ใช้สถานะ Draft, Approved, Paid และ Posted ให้เห็นความคืบหน้า
| อาการ | สาเหตุที่ควรตรวจ |
| เลขที่เอกสารไม่ขึ้น | ยังไม่กรอกวันบันทึก |
| Treatment หรือรหัสบัญชีว่าง | ไม่ได้เลือกหมวดจากรายการ |
| VAT หรือ WHT ไม่คำนวณ | ยอดก่อน VAT ยังเป็นศูนย์ |
| Retention ไม่ตรง | ชื่อผู้รับเหมาไม่ตรงทะเบียน |
| Dashboard มีรายการค้างมาก | ยังไม่ได้ลงระบบบัญชี |